UN WOMEN NEDERLAND
Safe streetsSafe Streets
De Safe Streets campagne van Un Women Nederland is een Nederlandse afgeleide van de wereldwijde Safe Cities campagne van UN Women tegen straatintimidatie. Straatintimidatie wordt steeds meer erkend als een wereldwijd probleem, waartegen vooral lokale overheden moeten optreden. Ook in Nederland krijgt 80% tot 85% van de vrouwen en meisjes met straatintimidatie te maken. Inmiddels zijn 15 Nederlandse gemeenten verspreid over Nederland aangesloten bij de Safe Streets campagne. Met onder andere nieuwsbrieven en webinars probeert UN Women NL hen te informeren over good practices elders in de wereld, en om uitwisseling te stimuleren tussen Safe Streets gemeenten onderling.
Onze Missie
De Safe Streets campagne van UN Women Nederland is een Nederlandse afgeleide van de wereldwijde Safe Cities campagne van UN Women tegen straatintimidatie.
Straatintimidatie wordt steeds meer erkend als een wereldwijd probleem, waartegen vooral lokale overheden moeten optreden. In Nederland heeft 83 procent van de meisjes ongewenst seksueel gedrag in de openbare ruimte ervaren.
Safe Streets richt zich hierbij op gemeenten omdat zij een directe rol spelen bij het waarborgen van veiligheid voor vrouwen in de openbare ruimte. Dit kan door middel van beleid, handhaving, lokale campagnes en de inrichting van de openbare ruimte gedaan worden. UN Women NL hoopt hierbij ook specifiek kleinere gemeenten te betrekken. Straatintimidatie is namelijk geen ‘grote-stedenkwestie’, maar een breder maatschappelijk probleem dat vraagt om een lokale, toegepaste aanpak.
Inmiddels zijn 17 Nederlandse gemeenten verspreid over Nederland aangesloten bij Safe Streets. Met het tekenen van de Safe Streets intentieverklaring doet de gemeente een belofte aan haar inwoners en sluit deze zich aan bij de campagne.
UN Women NL informeert en adviseert Safe Streets-gemeenten vervolgens bij het uitwerken en implementeren van een gerichte aanpak tegen straatintimidatie. Mede door middel van een halfjaarlijkse nieuwsbrief, kennisuitwisseling tussen deelnemende gemeenten en een kritische blik op nieuwe interventies en initiatieven.
Theory of Change
Safe Streets heeft een algemene Theory of Change (ToC) ontwikkeld tegen straatintimidatie. Het is geen beleidsplan, maar een methode om gestructureerd in kaart te brengen hoe een interventie bijdraagt aan de gewenste maatschappelijke verandering. De ToC maakt aannames expliciet, biedt een basis voor meten en monitoren, en helpt om bij te sturen op basis van logisch inzicht in plaats van gevoel.
De algemene ToC voor gemeenten benadert straatintimidatie vanuit vijf verschillende doelgroepen:
- Lokale samenleving
- Gemeente en handhaving
- Mannen en jongens
- Omstanders
- Slachtoffers
Benieuwd hoe je de Theory of Change in de praktijk toepast? Neem contact op via safe@unwomen.nl!
Onderzoek & inzichten UN Women
Onderzoek vanuit UN Women over Safe Cities
Mexico
In Mexico City toonde een onderzoek van het Colegio de México, dat samenwerkte met UN Women en lokale autoriteiten, aan dat vrouwen vaker seksueel geweld en intimidatie ervaarden tijdens hun dagelijkse woon-werkverkeer. Omdat vrouwen vaak gebruikmaken van het openbaar vervoer om zo te reizen naar hun werk, zorgtaken en huishoudelijke taken te vervullen, kwamen zij vaker in onveilige openbare ruimtes terecht. Deze frequente ervaringen, van ongewenste aanrakingen, opdringerig gedrag, verbale intimidatie en ongewenste foto’s werden gedeeld tijdens focusgesprekken.
Om deze problemen op te lossen heeft de stad de toegang tot 125 Atenea-bussen die uitsluitend voor vrouwen zijn ontworpen, vergroot en 3 ondersteuningscentra in de metro en metrobussystemen gecreëerd. Deze centra ondersteunen slachtoffers bij het rapporteren van intimidatie en seksueel geweld, bieden emotionele en psychologische hulp en ondersteunen vrouwen in hun zoektocht naar rechtvaardigheid.
De introductie van de mobiele app Vive Segura maakte het ook eenvoudiger en veiliger om incidenten te rapporteren. De aanpak van dit programma leidde later tot de oprichting van soortgelijke Safe City projecten in Puebla en Torreón die beiden gemeentelijke middelen hebben gebruikt om de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte te vergroten.
Canada
Winnipeg was de eerste stad in Canada die deelnam aan het “Global Safe Cities” en “Safe Public Spaces Initiative”, dat werd geleid/gefaciliteerd door het “Manitoba Status of Women Secretariat” en de stad Winnipeg zelf. Het programma verzamelde partners uit de gezondheidszorg, de politie, maatschappelijke organisaties en organisaties voor vrouwenrechten om geweld tegen vrouwen in de openbare ruimte te bestrijden.
Een verkennend onderzoek stelde de fundamenten voor diverse interventies, zoals de oprichting van het eerste programma voor slachtoffers van seksueel geweld in Canada, dat door inheemse bevolkingsgroepen werd geleid. Andere projecten focusten zich op de veiligheid in het openbaar vervoer, een verbeterde verzameling van informatie over geweld door de politie en het verhogen van het aantal meldingen van seksuele intimidatie.
Daarnaast werden er openbare voorlichtingscampagnes en workshops voor mannen en jongens georganiseerd om het bewustzijn te verhogen en de gemeenschap te stimuleren om actief deel te nemen aan het voorkomen van geweld.
Filipijnen
In Quezon City werkten vrouwengroepen, onderzoekers en maatschappelijke organisaties samen om informatie over seksuele intimidatie te verzamelen en te pleiten voor een verbeterde wettelijke bescherming in de openbare ruimte. Hun inzet leidde tot de invoering van innovatieve wetgeving in 2015, die straffen oplegde voor seksuele intimidatie in de openbare ruimte.
De stad focuste zich daarna op het verbeteren van de uitvoering door trainingsprogramma’s te ontwikkelen voor lokale overheidsfunctionarissen, beveiligingsmedewerkers en meer dan 120 gendercoördinatoren binnen de gemeentelijke administratie. Quezon City had eveneens een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van vergelijkbare wetgeving in andere gemeenten in Metro Manila.
Daarnaast maakten technologische preventiestrategieën ook deel uit van het programma. Een hackathon met programmeurs en technologieprofessionals leidde tot veiligheidstoepassingen zoals DLock, waarmee gebruikers snel in contact kunnen komen met de hulpdiensten en bekende contactpersonen, en ScAFE, dat veilige plekken herkent en waarschuwingen naar de politie, vrienden of familieleden verzendt.
Egypte
Een workshop voor experts in Caïro verzamelde betrokkenen om de problemen met betrekking tot gendergerelateerd geweld en het ontbreken van wetgeving tegen seksuele intimidatie te bespreken. Regionale casestudies uit de Arabische regio hebben bijgedragen aan een verbeterd inzicht in preventie- en responsstrategieën.
De gesprekken resulteerden in de eerste wetten in Egypte die seksuele intimidatie als strafbaar beschouwen. UN Women hielp tegelijkertijd de Nationale Raad voor Vrouwen bij het opstellen van de Nationale Strategie ter Bestrijding van Alle Vormen van Geweld tegen Vrouwen, wat leidde tot een uitgebreider nationaal kader voor preventie, bescherming en respons.
Guatemala
Het Safe City Programma in Guatemala City was gericht op het verbeteren van de uitvoering van huidige wetgeving met betrekking tot femicide, seksueel geweld, uitbuiting en mensenhandel. Het programma gaf ook steun aan de oprichting van een gemeentelijk beleid voor vrouwenontwikkeling, dat specifieke acties omvatte om seksuele intimidatie en geweld tegen vrouwen en meisjes in de openbare ruimte te voorkomen.
De stad had als doel om de institutionele reacties te optimaliseren, de beschermingsmaatregelen te verbeteren en de veiligheid van vrouwen te integreren in het lokale bestuur en het beleid van de stad.
Rwanda
In Kigali is de Veilige Minimarkt voor Vrouwen opgericht om veiligere werkomstandigheden te creëren voor vrouwelijke straatverkoopsters, die vaak te maken hebben met seksuele intimidatie, geweld, diefstal en economische onzekerheid tijdens het verkopen van hun producten in de openbare ruimte. Veel vrouwen die als straatverkoopster werkzaam zijn, kunnen zich geen formele werkruimte veroorloven, wat hen extra kwetsbaar maakt.
De markt is ontwikkeld met de directe betrokkenheid van vrouwelijke verkoopsters om te garanderen dat hun praktische en veiligheidsbehoeften worden vervuld. De faciliteiten omvatten een kinderopvang, ruimtes voor borstvoeding, sanitaire voorzieningen, opslagruimte, stromend water, een veilige omheining en parkeermogelijkheden voor klanten. De programmapartners willen, samen met duizenden vrouwen die als straatverkoopster in Kigali actief zijn, vergelijkbare minimarkten uitbreiden en tegelijkertijd de financiële vaardigheden, opleidingsmogelijkheden en toegang tot financiering voor vrouwelijke ondernemers optimaliseren.
Vietnam
Ho Chi Minh City startte met het aanpakken van seksuele intimidatie en geweld tegen vrouwen en meisjes in de openbare ruimte, zoals straten, openbaar vervoer, scholen, cafés, sportscholen en online gemeenschappen. Vrouwen meldden angst en een gebrek aan bewegingsvrijheid door intimidatie, terwijl patriarchale opvattingen, de maatschappelijke acceptatie van geweld, lage aangiftecijfers en beperkte juridische gevolgen bijdroegen aan het voortbestaan van het probleem. Vrouwen met een beperking hadden een groter risico op uitbuiting en misbruik.
Een verkennend onderzoek uit 2016, dat zich richtte op focusgroepgesprekken en gesprekken met cruciale informanten, onderzocht de omvang en aard van intimidatie in zowel fysieke als online omgevingen. Vrouwen, studenten, politieagenten en leden van de gemeenschap legden de emotionele gevolgen van intimidatie en de vaak voorkomende patronen van misbruik in hun dagelijkse leven onder de aandacht. De resultaten legden de fundamenten voor het opzetten van het “Ho Chi Minh Veilige en Vriendelijke Stad en Openbare Ruimtes voor Vrouwen, Jongeren en Kinderen Programma”, dat wordt georganiseerd in samenwerking met UN Women en het Ministerie van Arbeid, Invaliden en Sociale Zaken.
Door middel van interactieve workshops met verschillende betrokken partijen werd het mogelijk om prioritaire interventies vast te stellen en genderbewuste strategieën voor stadsplanning te ondersteunen. Het programma werd later opgenomen in het actieplan van de stad voor het nationale project over preventie en bestrijding van gendergerelateerd geweld (2016-2020), waarbij er toekomstige basisstudies en monitoringindicatoren zijn voorzien om de voortgang en de uitkomsten van de interventies in de komende jaren te beoordelen.
Zie ook:
Intentieverklaring & Deelname
Vraag de verklaring aan op safe@unwomen.nl
Bijgevoegd vindt u de intentieverklaring van Safe Streets. Met deze verklaring spreekt de gemeente de intentie uit om zich actief in te zetten voor het waarborgen van de veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte, het uitgaansleven en het openbaar vervoer. Om Safe Streets gemeente te worden kan de gemeente deze verklaring laten ondertekenen door de burgemeester en wethouder. De intentieverklaring is een belofte van de gemeente aan haar inwoners. In overleg met ons is het mogelijk om de tekst aan te passen of aanvullingen te doen. De ondertekening van de verklaring kan op verschillende manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld tijdens een evenement, via een fotomoment, tijdens een gemeenteraadsvergadering of via een besloten moment. Door de ondertekening wordt de gemeente Safe Streets gemeente. Heeft u na het lezen van de intentieverklaring nog vragen, dan horen wij dat graag per e-mail.
. Met deze verklaring spreekt de gemeente de intentie uit om zich actief in te zetten voor het waarborgen van de veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte, het uitgaansleven en het openbaar vervoer. Om Safe Streets gemeente te worden kan de gemeente deze verklaring laten ondertekenen door de burgemeester en wethouder. De intentieverklaring is een belofte van de gemeente aan haar inwoners. In overleg met ons is het mogelijk om de tekst aan te passen of aanvullingen te doen. De ondertekening van de verklaring kan op verschillende manieren plaatsvinden, bijvoorbeeld tijdens een evenement, via een fotomoment, tijdens een gemeenteraadsvergadering of via een besloten moment. Door de ondertekening wordt de gemeente Safe Streets gemeente. Heeft u na het lezen van de intentieverklaring nog vragen, dan horen wij dat graag per e-mail.
De deelnemende Safe Streets gemeenten zijn:
Ook Safe Streets gemeente worden?
Mail ons via safe@unwomen.nl